تدريبات البيانات الأساسية

Veri Yönetişimi ve Veri Kalitesi Eğitimi: Envanter, Standart ve Uyum

Veri yönetişimi ve veri kalitesi eğitimi: veri envanteri, veri sahipliği, master data, kalite metrikleri, veri sözlüğü ve KVKK uyumu STR Akademi'de canlı.

Veri yönetişimi neden gündemde

Veri yönetişimi, bir kurumda verinin kime ait olduğunu, nasıl tanımlandığını, kimin erişebileceğini ve kalitesinin nasıl izleneceğini belirleyen kurallar ve roller bütünüdür. Veri kalitesi ise bu kuralların sahadaki sonucudur ve doğruluk, güncellik, tutarlılık gibi boyutlarla ölçülür. Raporların birbirini tutmadığı kurumlarda sorunun kaynağı çoğu zaman teknik değil, yönetişimseldir. STR Akademi'de bu iki konu, Veriden Karara programının ilk iki modülünde doğrudan ele alınır. Şirketlerde Kritik Veri Varlığı modülü veri sahipliğini, veri kalitesinin altı boyutunu ve kötü verinin maliyetini işler. Şirketlerde Stratejik Veri Yönetimi ve Veri Edinimi modülü ise veri yönetişimini, temel veri politikalarını ve veri olgunluk modelini kapsar. Envanter, modelleme ve standardizasyon eğitimleri bu çerçeveyi teknik uygulamaya taşır.

Hangi roller için uygun

Stratejik Veri Yönetimi ve Veri Edinimi modülü; üst ve orta düzey yöneticilere, strateji, bilgi teknolojileri ve finans ekiplerine, ayrıca veri yönetiminden sorumlu birimlere yöneliktir. Kritik Veri Varlığı modülü ise yöneticiler, birim müdürleri, raporlama, operasyon ve bilgi teknolojileri ekipleri ile veriyle çalışan diğer ekipler için tasarlanmıştır. Bu modüllerin yer aldığı program teknik ön bilgi gerektirmez; yönetişim konuları büyük ölçüde rol, sorumluluk ve süreç tanımı üzerine kuruludur. KVKK uyum çalışmalarını yürüten hukuk ve uyum birimleri de teknik ekiplerle ortak bir çerçeve kurmak için bu içeriklerden yararlanabilir. Veri sözlüğü ve kalite metrikleri gibi daha uygulamalı başlıklara ihtiyaç duyan raporlama ve analiz ekipleri ise ilgili veri eğitimleriyle devam edebilir.

İki modülde yönetişim ve kalite çerçevesi

Şirketlerde Kritik Veri Varlığı modülü, kritikliği belirleyen yedi ölçüt ve kritiklik puanlama matrisiyle hangi verinin gerçekten önemli olduğunu ayırt etmeyi öğretir. Altı adımda veri envanteri çıkarma, veri kataloğu, metaveri, veri soyağacı ve veri sahipliği aynı modülde ele alınır. Veri kalitesinin altı boyutu ile güvenlik ve gizlilik sınıflandırması da bu bölümün başlıkları arasındadır. Şirketlerde Stratejik Veri Yönetimi ve Veri Edinimi modülü ise veri stratejisini, veri yönetişimini, temel veri politikalarını, veri olgunluk modelini ve ana veri yönetimini işler. KVKK ve veri etiği, hukuki çerçeve olarak bu modülde yer alır. İlişkisel modelleme ve yapay zekâ için veri hazırlama eğitimleri, bu iki modülün kurduğu çerçeveyi veri tabanı ve metrik düzeyinde tamamlar.

Vaka ve atölyelerle uygulama

Kritik Veri Varlığı modülü anlatım, vaka incelemesi, grup atölyesi ve soru-cevap yöntemleriyle ilerler. Vaka bölümünde bir dağıtım şirketinde kritik verinin nasıl belirlendiği incelenir; atölyede ise katılımcılar kendi kritik veri listelerini çıkarır. Stratejik Veri Yönetimi ve Veri Edinimi modülünde yöntemler anlatım, grup atölyesi ve soru-cevaptan oluşur. Bu modülün atölyesinde veri boşluk analizi yapılır ve eksik verinin nasıl edinileceğine dair bir plan hazırlanır. Envanter ve kalite metrikleri üzerinde daha ayrıntılı çalışmak isteyenler için ilgili veri eğitimlerinde örnek bir kurum yapısı üzerinden envanter tablosu doldurulur. Farklı birimlerden gelen katılımcıların aynı liste üzerinde çalışması, tanım ve sahiplik farklılıklarının erkenden görünür olmasına yardımcı olur.

Yönetişim sorunu yaşayan yapılar

Birden fazla birimin aynı veriyi ürettiği ve kullandığı her yapı, yönetişim sorunlarıyla karşılaşır. Belediyelerde adres, taşınmaz ve sosyal yardım kayıtlarının farklı müdürlüklerde ayrı tutulması; kamu kurumlarında il teşkilatları arasında farklı veri tanımları; şirketlerde ise satış, finans ve müşteri hizmetleri sistemlerinin birbirinden kopuk çalışması tipik durumlardır. Kişisel verinin yoğun işlendiği sağlık, eğitim ve finans gibi alanlarda veri kalitesi, hukuki uyumla birlikte değerlendirilmelidir. Veri yönetişimi ve veri kalitesi eğitimleri bu farklı kurum tiplerinde ortak bir ilke üzerinden ilerler: her veri varlığının bir sahibi, bir tanımı ve izlenebilir bir geçmişi olmalıdır. Bu ilke kurumun büyüklüğünden bağımsızdır; küçük bir yapı için de geniş bir teşkilat için de aynı soru sorulur.

Neden kurumsal katılım daha etkili

Bireysel katılım, veri sorumlusu rolüne hazırlanan ya da kariyerini veri yönetimi alanına yönlendirmek isteyen profesyoneller için uygun bir başlangıçtır. Ancak veri yönetişimi doğası gereği birimler arası bir konu olduğundan, kurumsal katılımda etkisi daha belirgin hâle gelir. Farklı müdürlüklerden ya da departmanlardan temsilcilerin aynı oturumda envanter çalışması yapması, sahiplik ve tanım anlaşmazlıklarının eğitim ortamında görünür olmasını sağlar. Kurumsal veri yönetişimi ve veri kalitesi eğitimi teklif formu aracılığıyla talep edilir ve kurumun mevcut sistemleri ile öncelikleri dikkate alınarak uyarlanır. Uyarlama sürecinde kurumun kullandığı temel yazılımlar, mevcut veri politikaları ve varsa önceki envanter çalışmaları gözden geçirilerek eğitim içeriğine yansıtılır. Böylece oturumlar, kurumun gerçek veri yapısından kopuk soyut bir anlatıma dönüşmez.

Hukuki ve tarihsel bağlam

Yönetişim çerçevesi, hukuki ve tarihsel bağlamdan bağımsız düşünülemez. Bilişim Hukuku — KVKK ve GDPR Çerçevesinde modülü, 6698 sayılı Kanun ile AB Genel Veri Koruma Tüzüğü'nün veri çalışmalarına çizdiği sınırları ele alır; bu bilgi, envanterdeki kullanım hakları sütununu doldururken doğrudan işe yarar. Verinin Dünü, Bugünü ve Yarını modülü ise veri yaşam döngüsü, veri yönetişimi ve mahremiyet başlıklarıyla konuya kavramsal bir giriş sunar. Bu iki akademi modülü, uygulamalı envanter ve kalite eğitimleriyle birlikte alındığında veri yönetişimi ve veri kalitesi çalışmaları hem teknik hem hukuki açıdan sağlam bir zemine oturur. Hukuki bilgi ile teknik uygulamanın aynı ekip tarafından bilinmesi, uyum çalışmalarında birimler arası yazışma yükünü de hafifletir.

Politikada kalan girişimler

Yönetişim girişimlerinin önemli bir kısmı kapsamlı bir politika metniyle başlayıp uygulamaya geçemeden durur. Sorunun kaynağı genellikle envanterin çıkarılmamış olması ya da veri sahipliğinin kişilere değil soyut birimlere atanmasıdır. Veri kalitesinin ölçülmeden iyileştirilmeye çalışılması da sık rastlanan bir hatadır; hangi alanın ne oranda eksik olduğu bilinmeden yapılan temizlik çalışmaları her dönem baştan tekrarlanır. Ham ve temizlenmiş verinin aynı dosyada tutulması sürüm karmaşasına yol açar. Veri yönetişimi ve veri kalitesi eğitimleri bu sorunları envanter, metrik ve sürümleme gibi somut araçlarla ele alarak politikadan uygulamaya geçişi kolaylaştırır. Bu yaklaşımın gücü, her adımın ölçülebilir bir çıktı üretmesinden gelir: bir envanter tablosu, bir metrik listesi ya da bir sürüm kuralı.

Kurumda bırakılan kalıcı çıktılar

Kritik Veri Varlığı modülünün sonunda katılımcıların, puanlama matrisiyle kurumlarının kritik veri varlıklarını belirleyebilmesi ve envanter, katalog, soyağacı ile sahiplik kavramlarını kendi yapılarına uyarlayabilmesi hedeflenir. Veri kalitesini altı boyutta değerlendirmek ve kötü verinin iş üzerindeki maliyetini anlatabilmek de bu kazanımlar arasındadır. Stratejik Veri Yönetimi ve Veri Edinimi modülü ise veri yönetişimi rollerini ve temel veri politikalarını kuruma uyarlama becerisi kazandırmayı amaçlar. Eksik veri için üretme, satın alma ya da ortaklık kurma kararını gerekçeli verebilmek bu modülün öne çıkan çıktısıdır. Tam programa katılanlar kapanışta kendi şirketleri için 30-60-90 günlük bir eylem planı hazırlar. Bu plan, yönetişim çalışmalarının ilk adımlarını somutlaştırır.

Önerilen sıralama ve başvuru

Kurumunuzda hangi verinin önemli olduğu ve kime ait olduğu belirsizse Şirketlerde Kritik Veri Varlığı modülüyle başlamanız mantıklı bir sıralamadır. Veri politikaları, roller ve eksik verinin tamamlanması öncelikli sorunsa Stratejik Veri Yönetimi ve Veri Edinimi modülü daha uygun bir başlangıç olabilir. Her iki modül yarım gün sürer ve tek başına alınabilir; ikisini iş zekâsı modülüyle birlikte almak isteyenler için 1,5 günlük tam program da seçenekler arasındadır. Hukuki çerçeveyi derinleştirmek isteyenler Bilişim Hukuku modülünü ekleyebilir; bu akademi modülünde devam koşulunu sağlayanlar QR kodlu katılım sertifikası alır. Kurumsal talep için teklif formunda katılacak birimleri, kullandığınız temel sistemleri ve öncelikli sorunlarınızı paylaşmanız içeriğin kurgulanmasını kolaylaştırır.